Sustainicum Collection

Consus Qëllimi i projektit është të krijojë një rrjet rajonal shkencor-shoqëror për risitë e qëndrueshmërisë në Shqipëri e Kosovë me qëllim forcimin e lidhjes dhe bashkëpunimit të institucioneve në fushën e arsimit të lartë, kërkimit dhe praktikës.
Login

Formimi i gazit karbonik gjatë procesit të fermentimit në birrë(Resource ID: 321)

x Ju lutem, vini re: modulet shtese- kerkohen
me shume se 7 njesi leksionesh!
Qëllimi i projektit është që studentët të njihen me procesin e formimit të gazit karbonik gjatë procesit të fermentimit të birrës dhe rëndësinë që ky proces ka në ecurinë e gjithë procesit deri në mbushjen finale të birrës. Studentët do të kenë mundësi të jenë aktivë gjatë këtij procesi bashkë me punonjësit e fabrikës dhe do të marrin njohuritë bazë për formimin e gazit karbonik.

Formimi i Gazit karbonik gjatë procesit të fermentimit në birrë

Birra është pije freskuese me përmbajtje të ulët alkooli dhe gazit karbonik. Lëndët e para për prodhimin e birrës janë maltoja, uji, humulus-lupulus dhe majaja. Sheqernat që përmbahen në mushtin e birrës me ndihmën e enzimave të majasë shndërrohen në alkool dhe gaz karbonik. Me rritjen e temperaturës shpejtësia e fermentimit rritet. Një rëndësi të veçantë ka në procesin e fermentimit edhe madhësia e sipërfaqes së kontaktit me qelizat e majasë. Përqendrimi më i lartë i qelizave të majasë rrit sipërfaqen e kontaktit. Shpejtësia e fermentimit varet edhe nga vetitë gjenetike të llojeve të ndryshme të majave.Procesi më i rëndësishëm në fermentim është shndërrimi i sheqerit në alkool dhe gaz karbonik.Gazi karbonik që formohet gjatë procesit të fermentimit, në fillim absorbohet nga birra, kur fillon e ngopet pas ditës së dytë, gaz karbonik formon flluska të vogla që veçohen nga lëngu dhe që ngjiten në sipërfaqe duke formuar shkumë. Ky proces i fermentimit kryhet ne fermentorin cilindriko–konik, që paraqiten në fig. e mëposhtme.  

Grumbullimi i dyoksidit të karbonit gjatë procesit të fermentimit në birrë

Mbas mbushjes se fermentorit te mbyllur me musht, me njëherë ne orët e para te fillimit te ambientimit te majasë ne musht është i mundur grumbullimi i iyoksidit të karbonit qe përmban mushti gjatë procesit të fermentimit. Por ne fillim dyoksidi i karbonit mund te jetë i papastër por duhet te matet pastërtia e tij. 

Ngopja e birrës me CO2 gjatë procesit të fermentimit

Mushti i birrës gjatë procesit të fermentimit shndërrohet në birrë. Ndër vetitë më të dukshme që pasqyron këto ndryshime dhe që matet lehtësisht është pesha specifike. Pesha specifike gjatë procesit të fermentimit ndryshon për dy arsye׃ e para, gjatë fermentimit ndodh fermentimi i sheqerit në alkool dhe gaz karbonik. Kalimi i sheqerit në alkool shoqërohet me zvogëlim të peshës specifike, dhe e dyta acidi karbonik, në formë gazi largohet nga tretësira, kurse alkooli mbetet në të dhe kjo ul përseri densitetin e lëngut. Fillimi i fermentimit nis nga momenti i hedhjes së majasë në musht.

Birra për ketë arsye duhet të kalon edhe në procesin e fermentimit në stazhionim.Birra gjatë procesit të fermentimit duhet të ngopet me CO2, nëse përmban 0.32 % CO2 e quajmë birrë pa jetë. Birra duhet të përmbaj se paku 0.4% CO2.

Rezultatet gjatë  procesit të formimit të CO2

Formimi i gazit karbonik gjatë procesit të fermentimit të birrës ka rëndësi  shumë të madhe si në cilësinëe birrës, po ashtu edhe në grumbullim qe mos të lirohet në hapsira e të mos shfrytëzohet. Gazi karbonik që formohet gjatë procesit të fermentimit, në fillim është i papastër por behët matja e pastërtisë e cila duhet të jetë se paku 99.5 % i pastër qe të lëshohet në vijën e grumbullit të tij. Në repartin e grumbullit të gazit karbonik, behët grumbullimi i CO2 për shkak të shfrytëzimit të mëtutjeshëm të procesit në vazhdim, qe mos te ketë nevojë ta blihet nga burimet tjera. Gazi karbonik gjatë procesit te fermentimit përmban 3 – 3.5 % CO2, ndërsa mund te grumbullohet 1.5 kg për hl. Birra e kthjellët dhe freskuese duhet të përmbajë jo më pak se 0.4 % gaz karbonik.

Integrimi i palëve të interesuara shoqërore
Universiteti Haxhi Zeka nga Peja, perkatesisht Fakulteti i Agrobiznesit ka memorandum bashkëpunimi me fabrikën SH.A.”Birra Peja” nga Peja. Dhe ne baze te kësaj marrëveshje stafi i fabrikes do te bashkepunoje dhe te perfshije studentet ne procesin e perfitimi te gazit karbonik. Ky bashkeveprim do te shoqerohet edhe me shpjegim te te gjithe procesit nga ana e stafit puness tek studentet.
Pika e forte
• Pjesëmarrja aktive e studenteve ne pune praktike ndikon ne lehtësimin e te kuptuarit te literaturës.
• Me pune praktike, është ndikuar edhe ne operatoret, ne mënyrë qe te kuptojnë rendësin e fazave te ndryshme te përgatitjes për prodhim.
• Është vërejte rritje e disiplinës punuese, sidomos ne mbajtje te evidencës se fletëve punuese dhe ditarëve te punës, nga ana e punëtoreve.
• Studentet kane mundësin te paragjykojnë ndonjë prodhim, apo edhe te propozojnë ndonjë risi prodhuese.
• Nga lindja e ideve te ndryshme nga ana e studenteve mund te përfiton edhe menaxhmenti i fabrikës.
Pika e dobët
• çdo prodhues duhet ti ketë fshehësit e veta, për ketë arsye nevojitet një mirëbesim ndërmjet studenteve dhe fabrikës pritëse,
• Mos te transmetohen jashtë fabrikës recetat e ndryshme te prodhimit apo ndonjë e mete e vogël e procesit. Por te gjitha te diskutohen brenda fabrikës dhe stafit te fakulteteve te Universitetit.
Rezultatet e të mësuarit
Studentet do te kene mundesi te kontrollojne nivelin e pastërtisë duke mos e kaluar asnjë faze te procesit pa e trajtuar, duke ju mbajtur ne mënyrë rigoroze kushteve te paracaktuara për pastrime;
Rendesia e vetedijesimit i stafit te punes, ashtu edhe studenteve per rendësine e pastërtisë, mbajtjen e udhëzimeve te parapara për prodhim, si dhe evidentimin e çdo ndryshimi ne fletët punuese;
Mundësia e implementimit te standardeve HACCP dhe ISO;
Si grumbullohet ne menyre efikase dioksidi i karbonit CO2.
Lidhja për qëndrueshmëri
• Studentet do te mesojne mbi rendesine e procesit te punes ne prodhimin e birres
• Studentet do te mesojne si grumbullohet me efikasitet dioksidi i karbonit
• Studentet do te mesojne se nje biznes cilesor do te thote qendrueshmeri
Njohuri paraprake
Asnje lloj njohurie paraprake specifike nuk kërkohet?
Përpjekjet e përgatitjes
Të pakta
Përshkrimi i përpjekjeve të përgatitjes
– Përgatitja për mësim 4 - 6 orë. – Identifikimi i ndërrmarrjeve për pranim në vizitë me studentë. – Liria e lëvizjes dhe e të shprehurit në ndërrmarrje. – Respektimi i kohës së paraparë për vizitë. – Diskutime të ndryshme. – Paraqitje të rezultateve të punës dhe rekomandime
Aksesi
Free
Gjykimi / vlerësimi
Punim seminarik
Kreditim/Çertifikatë
Asnje
Burime dhe lidhje

1. Dipl.CHem. T. SCHőn    Dr.Ing. H. M. Anger   Dr. Ing. S. SCHildbach - Chemical – Technical Analyses   Berlin  2006.

2. Dr. J. Hinrichs  -  Microbiological Lab Work    Berlin 2006.

3. J. S.Hough, D. E. Briggs–Nauqni Aspekti Sladarstva i Pivarstva, ref. f. 3-4.

4. Wolfgang  Kunze – Technology  Brewing  And  Malting  2004,  ref. f. 3-4.

5. Prof. Dr.VIRON KOLA  -  Teknologjia e prodhimit te birrës, ref. f. 3-4.

6. SEMIZ DR. ING. MAHMUD – Tehnologija  Piva, ref. f. 3-4.

7. P. M. MALCEV – Tehnologija  Slada  I  Piva, ref. f. 3-4.

8. SCHUSTER / WEINFURTNER / NARZISS – Tehnologija Proizvodnje Sladovine Pivarstvo Drugi deo, ref. f. 3-4.

9. GEA Process Engineering Division , Tuchenhagen Brewery Systems GmbH, ref. f.                        

Financuar nga
This teaching resource, realised within the project ConSus, has been funded with the support of the TEMPUS of the European Union. The contents reflect the views of the authors, and the European Commission cannot be held responsible for any use which may be made of the information contained therein.

Komentet Shkruaj koment

Kontakt

Nexhdet Shala
nshala10(at)hotmail.com
This teaching resource is allocated to following University:
UPHZ - University of Peja "Haxhi Zeka"
Institution:
UHZ
Data:

Licensa

Creative Commons
BY-NC-ND

Mjetet e mësimdhënies

  • Ekskursion ose field trip